Elektr togı — нұсқалар арасындағы айырмашылық

10 байт өшірілді ,  6 жыл бұрын
k
Түйіндемесі өңделмейді
(Taza bet jaratıldı: "'''Elektr tog'ı''' — elektr zaryadlarının' ta'rtipli ha'reketi. Elektr tog'ı payda bolıwı ha'm ha'r waqıtta payda bolıp turıwı ushın: * zatda erkin elektr za...")
 
k
'''Elektr tog'ıtogı''' — elektr zaryadlarının' ta'rtipli ha'reketi. Elektr tog'ıtogı payda bolıwı ha'm ha'r waqıtta payda bolıp turıwı ushın:
* zatda erkin elektr zaryadları;
* olardı tartipli ha'reketke keltiriwshi elektr maydan;
* shınjır jabıwlı bolıwı kerek.
Zaryadlı za'rreler toqtok tasıwshılar dep ataladı. [[Metall]]ar ha'm [[yarımo'tkizgish]]lerde toqtok tasıwshılar elektronlardan, elektrolitlarda teskeri ha'm kerisinshe [[ion]]lardan, ionlasqan ga'zlerde teskeri ha'm keri ionlar ha'mde elektronlardan iba'rat.
 
Zaryadlı za'rrelerdın' [[elektr maydan]] ta'sirinde jismge tiyisli ko'shiwi na'tiyjesinde payda bolatug'ın Elektr tog'ıtogı otkiziwshenlik tog'ıtogı dep, zaryadlang'an makroskopik zat (ma'selen, [[suyıqlıq]] ya'ki [[ga'z]])lerdın' ko'shiwinen ju'zege keletug'ın elektr tog'ıtogı konveksion toqtok dep ataladı. Sıljıw tog'ıtogı dep atalatug'ın toqtok ha'm bar. Bul toqtok zaryadlar ha'reketine baylanıslı bolmay, kerisinshe elektr maydan ku'shlengenliginin' waqıt boyınsha o'zgeriwine baylanıslı (proportsional) boladı. Sıljıw tog'ıtogı [[magnit maydan]] payda qılıw imka'niyatı ushın g'ana o'tkeziwshenlik ha'm konveksion toqqatokqa ekvivalentdir.
 
Elektr tog'ınıntogının' payda bolıwına toqtok sebepli ju'z beretug'ın to'mendegi ta'sir ya'ki ha'diyselerge qarap biliw mu'mkin:
* Issıllıq ta'siri — tok o'tip atqanda o'tkizgish (ata o'tkizgish onnan teskeri) qızıydı;
* ximiyalıq ta'siri — Elektr tog'ıtogı o'tkizgishdin' ximiyalıq quramın o'zgertiredi (ma'selen, elektroliz ha'diysesi);
* magnit ta'siri (ma'selen, toqlıtoklı o'tkizgish qasında magnit millinin' ag'ıwı, elektromagnitler);
* ku'sh ta'siri (ma'selen, ma'gnit maydanında toqlıtoklı o'tkizgishtin' ag'ıwı, elektr dvigateller);
* jaqtıllıq ta'siri (ma'selen, siyreklengen ga'zlerde razryad, elektr og'ıjayı). Toqtok ku'shi [[ampermetr]], milliampermetr, mikroampermetr ha'm galvanometr menen o'lshenedi.
 
Zaryadlardın' tartipli ha'reketine [[o'zgermes toqtok]] dеp ataladi. Toqtıntoktın' jo’nelisi spatında terkeri zaryadlardın' ha'reket jo’nelisi qabıl qılıng'an.
 
{{Commonscat|Elektr tog'ıtogı}}
[[Kategoriya:Elektr]] [[Kategoriya:!Main category]]
1100

өңдеме