İbrayım Yusupov

Korrupciya poemasi İbrayım Yusupov - túp atı Ibrayim Yusupovich Yusupov, (o'zb. Ibroyim Yusupov 5 may 1929 — 24 iyul 2008) - qaraqalpaq shayırı, awdarmashı hám dramaturg, pedagog. Ózbekstan hám Qaraqalpaqstan xalıq shayırı. Ózbekstan Qaharmanı.

İbrayım Yusupov
Su'wret:Https://cdnn1.img.sputniknews-uz.com/img/07e5/04/13/18404235 0:0:300:472 1920x0 80 0 0 39ecbd479de7336d6e1ea31fbd06ef54.jpg
AtıIbrayim Yusupovich Yusupov
Tuwılg'an5-may 1929-jıl
Qaytıs bolg'an24-iyul 2008-jıl
MilletiQaraqalpaq
SıylıqlarıÓzbekstan hám Qaraqalpaqstan Qaharmanı
WebsaytResmi Facebook Paraqshasi

Gimn Avtori: Qaraqalpaqstan gimni

ÓmirbayaniӨңдеу

1929 jıl 5 mayda Azat awılında ( Qaraqalpaqstan) tuwılg'an. Keleshektegi shayır Yusup Ahun Sayekeyev (1875-1931) ákesi sol dáwir normaları boyınsha diniy ǵayratker hám iri jer iyesi bolıp, ol ushın Sovet húkimeti tárepinen táqip etilip, Turkmenistanǵa repressiya etilgen, súrginnen qaytpagan, Xonbibi anası eki ul hám tórt qızdı tárbiyalaǵan. Shańaraqtı baǵıwda anasina járdem beriw ushın Ibrayim 13 jıl ishinde pul islewdi basladı. Qaraqalpaq pedagogika institutında oqıǵan. Instituttı tamamlagannan son', 1949 jılda ol ádebiyat pa'ninen sabaq bere basladı. 1952 jilda ol burjua-mılletshil gruppalar menen sheriklik qılıwda ayblang'an hám jınayat isi qozǵatılǵan. Biraq dálillerdiń jetispewshiligi sebep aqlandi. 1961-1962 jıllarda " Amudarya" jurnalı redaktorı, keyininen SSSR FA qaraqalpaq filialı til, ádebiyat hám tariyx institutına ilimiy jumıs alıp bardı. 1965-1980 jıllarda Qaraqalpaq ASSR jazıwshılar awqamına basshılıq etken. Keyinirek 1980-1985 jıllarda Qaraqalpaqstan tınıshlıq hám arqayi’nlikti qorǵaw komiteti baslıǵı, ruwxıylıq hám bilim orayı basshısı lawazımında islegen. Ol bir neshe ret kassr Joqarǵı Keńesi deputatı etip saylandı. 1990 -1994 jıllarda O'zSSR hám Ózbekstan Joqarǵı Keńesi deputatlıǵına saylandı. I. A. Karimov Ózbekstan Respublikası prezidenti saylawında bir neshe márte isenimli shaxs bolǵan jáne onıń kandidatin aktiv qollap -quwatlaǵan, qızǵın tárepdarı bolǵan. Ózbekstan Respublikası prezidenti I. A. Karimov I. Yusupov qaza bolg'an son' shayır shańaraǵına muńlaslıq bildirdi:

Ol qayda islese de, shólkemlestiriwshilik qábiletleri, bilim hám tájiriybesi menen balshıq jerde xalıqtıń abıraysı hám húrmetine iye boldı. Qaysın Kuliyev Elshi Gamzatov, Chingiz Aytpatov hám Ibrayim Yusupov qatnasıwında Qrimda SSSR shayırları hám jazıwchilarining ushırasıwlarınan biri: " Ibrayim Yusupov turkiy tilli xalıqlar poeziyasınıń Nawayi hám Maqtumquli menen birge payǵambari". Ibrayim Yusupov háykeli Tashkent degi jazıwshılar qıyabanında ornatılǵan.

GalereyaӨңдеу

Ustaz haӨңдеу

Yusupovning birinshi dóretpeleri 1949 jılda baspadan shıǵarılǵan. Olkáraınan " eski tutovnikda kuz" ("G'arri tuttag'i guz"), " baxıt Lyrics" (" baxıt lyrics"), " Shıǵıstan sayaxatchiga" (" Knnshygys kóz jas o'shysina"), " Seven pass" (" Jeti Asirim"), " sahra ármanlari" (" Dalamanrmanlar"), " ásir dawamında" (" zaman") sıyaqlı qıssaları hám qıssaları kompleksi jazıldı. " poeziya", " Tamıris hám basqa dástanlar", " Yosh". Qaraqalpaq muzıkalı drama teatri ushın " qırıq qiz" (" qırıq qiz"), " aktrisaning táǵdiri" (" aktrisalar balası"), " Joker Umirbek" (" mmirbek laqa") pesalari jazılǵan. Yusupov sonıń menen birge, orıs hám basqa ádebiyatlardıń eski dóretpelerin qaraqalpaq tiline awdarma etken: A. S. Pushkin, M. yu. Lermontov, T. G. Shevchenko, Abay, G. Tukay, Shekspir hám basqalar.

Ibrohim Yusupovning uqıpı Ózbekstan ǵárezsizligi jıllarında úlken kúsh menen kórinetuǵın boldı. Ramil Islamov óziniń 80 jıllıǵı munasábeti menen sonday dedi: " qosıq hám dástanlarında, publitsistik maqalalarında ol óz xalqiniń erkin ómirin, mámlekette júz berip atırǵan túpkilikli ózgerislerdi maqtanısh menen kuyladi".

I. Yusupovning opatı munasábeti menen mámleket Prezidenti I. Karimov ta'ziya bildiriw etdi. Nókis qalasındaǵı " Shorsha Baba" áwliyeine kómiw etilgen.

SıylıqlarӨңдеу

  • Ózbekstan Qaharmanı (2004)[1]
  • "El-jurt húrmeti" ordeni (1999) [2]
  • "Doslıq" ordeni
  • Miynet qızıl bayraq ordeni (04. 05. 1979)
  • Ózbekstan xalıq shayırı

ShańaraqӨңдеу

Ákesi: Yusup Oxun Sayekeev (1875-1932-jıllar ómiriniń shamalıq jılları).

Anası: Xonbibi Hojamurat qızı (1898-1974-jıllar ómiriniń shamalıq jılları).

Ómirlik joldası: Bibizada Jumanazarova (1934-1980).

Balaları:

  • Shahzada Yusupova (aqlıqları: Sultan, Xansulu, Aliya).
  • Paydam Yusupov (aqlıqları: Abdunayim.)
  • Madiyar Yusupov (aqlıqları: Allayar hám Daniyar).
  • Aruxan Yusupova (aqlıqları: Timur hám Sholpan ).
  • Ayjamal Yusupova (aqlıqları: Ilyos, Bahouatdin, Aysulyu, Ayzada).

EsletpelerӨңдеу

  1. orıs. Указ Президента Республики Узбекистан
  2. orıs. Указ Президента Республики Узбекистан

DereklerӨңдеу

orıs. Краткая литературная энциклопедия